Almanca Kurallı ve Kuralsız Fiil Çekimi

Kurallı ve kuralsız çekim – Regelmässige und
unregelmässige Konjugation.
Çekimlerde fiiller çeşitli tarzda şekil değiştirirler:
Fiil köklerine değişik ekler ilave edilir
Ich sag-e, du sag-st, er sag-t.
Belli bazı fiil şekilleri “haben”, “sein” ve “werden” gibi yardımcı fiilleri ile oluşturulur.
Ich habe gesagt (Perfekt) – söyledim (geçmiş zaman),
sie werden sagen (Futur) – söyleyecekler (gelecek zaman), es wird gesagt (Passiv) – söyleniyor/deniliyor/söylenir (edilgen).
Fiil kökünün değişmesi bile mümkündür:
Ich spreche (konuşuyorum), du sprichst (konuşuyorsun), er sprach (o konuştu), er hat gesprochen (o konuştu)
Ich denke (düşünüyorum), ich dachte (ben düşündüm)
Fiil çekimlerindeki en önemli fark, “Präteritum” ve “PartizipII”
şekillerinde görülür. Bu nedenle, bu iki şeklin oluş biçimine
göre iki temel çekim çeşidini ayırmak mümkündür:

Kurallı Çekim /Örnekler

Kurallı çekim
Regelmässige
Konjugation
Türkçe
sagen – sagte -gesagtSöylemek fiilinin geçmiş zaman çekimleri
lieben-liebte-geliebtSevmek fiilinin geçmiş zaman çekimleri

Kuralsız Çekim /Örnekler

Kuralsız Çekim unregelmässige KonjugationTürkçe
sprechen-sprach-gesprochenKonuşmak fiilinin geçmiş zaman çekimleri
binden-band-gebundenBağlamak fiilinin geçmiş zaman çekimleri

ÖNEMLİ : Yabancı dilden Almanca’ya intikal etmiş fiillerin hepsi kurallı
olarak çekilir. (Örnek: tanken, filmen, rationalisieren,
telefonieren, sich qualifizieren, surfen)

Kurallı fiiller – Regelmässige Verben


Kurallı fiillerde (zayıf fiillerde denir ), fiil kökü hep aynı kalır:
sagen – sagte – gesagt (söylemek)
lieben – liebte – geliebt (sevmek)
kochen – kochte – gekocht (pişirmek)
“Präteritum” oluşumunda fiilin kökü ve son ek arasına ‘”-t-“
girer:
ich sag-t-e (söyledim/söylüyordum)
du sag-t-est (söyledin/söylüyordun)
er sag-t-c (söyledi/söylüyordu)
“Partizipir’de “gc-” ön eki ve “-t” son eki vardır:
ge-sag-t, ge-lieb-t, ge-koch-t
Belli bazı fiillerde “ge-” kullanılmaz.

Kuralsız fiiller – Unregelmässige Verben


Kuralsız fiillerin ana grubunu kuvvetli fiiller “starke
Verben” oluşturur. Bunların temel niteliği kök seslisinin değişmesidir:
sprechen – sprach – gesprochen
binden – band – gebunden
fahren – fuhr – gefahren
“Partizipll” “ge-” ön eki (kurallı çekimlerde olduğu gibi) ve “-
en” son eki ile yapılır.
ge-sproch-en, ge-bund-eıı, ge-fahr-en
Belli fiillerde “ge-” ön eki kullanılmaz (T 120).
Bazı fiillerde kök seslisinden başka kökün son sessiz harfi de
değişir:
ziehen – zog – gezogen
schneiden – schnitt – geschnitten
stehen – stand – gestanden

Kuralsız fiillerin ikinci grubu ise “Präteritum” ve “Partizipll”
oluşumunda “Vokal” sesli (ve “Konsonant” sessiz) değişimine
uğrar,
Fakat son ekler kurallı olarak çekilir:
brennen – brannte – gebrannt (yanmak)
(aynı şekilde: kennen – bilmek, nennen – adlandırmak,
rennen – koşmak, senden – göndermek, wenden – çevirmek/dönmek,
denken – dachte – gedacht (düşünmek)
bringen – brachte – gebracht (getirmek)

Bazı fiiller “karışık”, yani kısmen kurallı, kısmen kuralsız
çekilir:
backen – backte – gebacken
mahlen – mahlte – gemahlen.

Almanca Fiil çekim listesini buradan görebilirsiniz

Yorum yapın